Toyota เคยถูกวิจารณ์อย่างหนักว่าพลาดท่าให้กับการหันหลังให้กับ EV ในช่วงก่อนหน้า หลังเลือกชะลอการเข้าสู่ตลาดรถไฟฟ้าเต็มรูปแบบ แต่เมื่อเวลาผ่านไป กลยุทธ์แบบ “รอดูเกม” กลับกลายเป็นข้อได้เปรียบสำคัญ เมื่อผู้ผลิตหลายรายต้องเผชิญกับยอดขาย EV ที่ชะลอตัวและแรงกระแทกจากการลดเงินอุดหนุนภาครัฐ ขณะที่ Toyota กลับเริ่มเก็บเกี่ยวผลลัพธ์จากการวางหมากอย่างรอบคอบ

ในช่วงที่ตลาด EV เริ่มลดความร้อนแรงลง โดยเฉพาะหลังการปรับลดสิทธิประโยชน์ภาษีในหลายประเทศ Toyota กลับสามารถผลักดันให้รถ BEV ของตัวเองก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในรุ่นขายดี โดยเฉพาะตระกูล bZ ที่กลายเป็น EV ยอดนิยมในกลุ่ม non-Tesla ในสหรัฐฯ สะท้อนให้เห็นว่าการเข้าสู่ตลาดอย่างค่อยเป็นค่อยไป อาจได้ผลมากกว่าการเร่งเปิดตัวโดยยังไม่เข้าใจความต้องการของผู้บริโภค

หัวใจสำคัญของความสำเร็จนี้มาจากการที่ Toyota ใช้ประสบการณ์จากตลาด Hybrid เป็นฐานในการพัฒนา EV แทนที่จะกระโดดเข้าสู่ตลาดทันที บริษัทเลือกเก็บข้อมูลจากผู้ใช้จริง นักวิเคราะห์ และเสียงสะท้อนของตลาด ก่อนสรุปว่าปัจจัยที่ลูกค้าต้องการจริง ๆ ไม่ใช่ความล้ำเกินจำเป็น แต่คือ รถที่ใช้งานได้จริง ซึ่งประกอบด้วย 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ระยะทางขับขี่ ความน่าเชื่อถือ ความเป็นมิตรต่อผู้ใช้และเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์ชีวิตประจำวัน

อีกจุดที่ Toyota อ่านเกมขาดคือ “ความอ่อนไหวด้านราคา” ของตลาด EV โดยเฉพาะในช่วงราคาประมาณ 50,000 เหรียญสหรัฐฯ ซึ่งเป็นกลุ่มหลักของตลาด เมื่อเงินอุดหนุนลดลง ราคาที่แท้จริงของรถจะสูงขึ้นทันที ส่งผลให้ความต้องการลดลงอย่างชัดเจน Toyota จึงเน้นพัฒนา EV ที่คุ้มค่า ใช้งานได้หลากหลาย และมีต้นทุนการเป็นเจ้าของต่ำ มากกว่าการแข่งขันด้านภาพลักษณ์ล้ำอนาคต

แนวคิดนี้สะท้อนชัดในรถอย่าง Toyota bZ4X ที่แม้เปิดตัวช่วงแรกจะไม่หวือหวา แต่ได้รับการปรับปรุงครั้งใหญ่ในรุ่นถัดมา ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มระยะทางวิ่งสูงสุดประมาณ 25% การรองรับหัวชาร์จมาตรฐาน NACS แบบเดียวกับ Tesla และการปรับดีไซน์ภายใน-ภายนอกให้ใช้งานง่ายขึ้น ตอบโจทย์ผู้ใช้จริงมากกว่าความแปลกใหม่

Toyota ยังเดินเกมต่อด้วยการเปิดตัว EV หลากหลายรุ่น ครอบคลุมหลายเซกเมนต์ ตั้งแต่รถเล็กในเมืองอย่าง C-HR EV ไปจนถึง SUV ครอบครัวขนาดใหญ่ 3 แถวอย่าง Highlander EV รวมถึงรุ่นย่อยอย่าง bZ Woodland ซึ่งช่วยให้แบรนด์เข้าถึงลูกค้าได้กว้างขึ้น แทนที่จะพึ่งพารถรุ่นเดียวเหมือนผู้ผลิตบางราย พร้อมกับการผนึกกำลังกับแบรนด์ในเครืออย่าง Subaru ในการนำเทคโนโลยีการขับเคลื่อนสี่ล้อ X-Mode อันเป็นเอกลักษณ์ของค่ายดาวลูกไก่มาปรับใช้กับแบรนด์ของตนได้อย่างลงตัว

สิ่งที่น่าสนใจคือ Toyota จะใช้กลยุทธ์เดียวกับที่เคยประสบความสำเร็จในตลาด Hybrid นั่นคือ “ไม่ต้องเป็นคนแรก แต่ต้องเป็นคนที่ตอบโจทย์ที่สุด” และเมื่อคู่แข่งบางรายเริ่มชะลอแผน EV หรือเผชิญยอดขายลดลงอย่างหนัก Toyota ก็เข้ามาเติมช่องว่างด้วยสินค้าที่ตรงกับความต้องการตลาดได้พอดี

สุดท้ายแล้ว ความสำเร็จของ Toyota ในตลาด EV ไม่ได้เกิดจากเทคโนโลยีที่ล้ำที่สุด แต่เกิดจากความเข้าใจผู้บริโภคอย่างลึกซึ้ง และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่เน้นความคุ้มค่าและการใช้งานจริง ซึ่งในยุคที่ตลาดเริ่มคัดคนอยู่รอด แนวทางแบบนี้อาจกลายเป็นสูตรสำเร็จที่ผู้ผลิตรายอื่นต้องหันกลับมาศึกษาใหม่อีกครั้ง

ที่มา Autoblog